@Geschiedenisgek

Bekend journalist, schrijver en VVD-politicus. Kwam in 1984 door zijn opstelling in de RSV-enquêtecommissie in grote problemen met de partijleiding. Wist desondanks in 1986 zijn zetel via voorkeursstemmen te behouden. Leed in ernstige mate aan manische depressiviteit.

Op 5 juni 1963 had Joekes zitting genomen in de Tweede Kamer. Binnen enkele maanden na zijn beëdiging werd hij secretaris van de VVD-fractie. Zijn naam als Kamerlid vestigde hij in oktober 1965 door met een primeur te komen. Namens de fractie – op dat moment in de oppositie tegen het kabinet-Cals – presenteerde Joekes een tegenbegroting. Al die tijd bleef ook het schrijven trekken. In 1967 werd hij correspondent voor The Economist. Vanaf 1968 ook nog een column in de Nieuwe Rotterdamse Courant. Ook in het bedrijfsleven was Joekes actief. Omstreeks 1971 had hij de VOF Anglo Continental Business Consultants opgericht om te bemiddelen bij overnames.

Theo Joekes (VVD)

Manisch depressief
Intussen was komen vast te staan dat Joekes leed aan een manisch depressieve stoornis met psychosen. Hiervoor kreeg hij vanaf 1971 medicatie. Toen Joekes deze in 1972 onderbrak, ging het mis. De psychische problemen werden zo groot, dat de fractieleiding hem van maart tot september met ziekteverlof stuurde en hem de functie van fractiesecretaris ontnam. Joekes raakte enige tijd zonder vaste woon- of verblijfplaats, dolend tussen Scheveningse toeristenhotelletjes. In 1975 ging de VOF failliet. Ook was hij al eerder met zijn correspondentschappen – o.a. voor The Economist en The Financial Times –  gestopt. Door hervatting van de medicatie kreeg Joekes zijn leven weer netjes op orde.

Parlementaire enquêtecommissie RSV
In 1983 werd Joekes ondervoorzitter van de parlementaire enquêtecommissie naar de besteding van alle overheidssteun aan het RSV-concern dat desondanks begin jaren tachtig failliet was gegaan. Toen de commissie vaststelde dat liberaal minister van Economische Zaken Van Aardenne de Tweede Kamer in 1980 had misleid en dat als ‘onaanvaardbaar’ wilde bestempelen, probeerde VVD-fractieleider Ed Nijpels de liberale commissieleden daarvan te weerhouden. Joekes weerstond de druk, maar bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1986 kwam hij door ingrijpen van Nijpels op een onverkiesbare plaats terecht.In reactie daarop startte Joekes een eigen campagne. Hij kam met 285.000 voorkeursstemmen (goed voor vijf zetels) aan de eindstreep.

Toen hij in 1989 opnieuw op een onverkiesbare plek terecht kwam, trok hij zijn conclusies en vertrok. Naast het Kamerwerk bleef schrijven voor Joekes een belangrijke bezigheid. Omstreeks 1980 publiceerde hij onder het pseudoniem Constant van de Borgh een groot aantal autobiografische anekdotes in het Utrechts Nieuwsblad. In 1986 gebundeld onder de titel Bestemming Binnenhof. Voor NRC Handelsblad schreef hij tussen 1985 en 1986 een honderdtal artikelen op de opiniepagina en in Trouw had hij van 1991 tot 1995 een wekelijkse column.Ook stortte hij zich op het schrijven van romans. Kersen in september (1987) was de eerste, over de Haagse politiek en journalistiek, over schrijven en poëzie, maar bovenal over vrouwen. Dicht tegen zijn eigen leven aan. Ook de vier romans die nog volgden waren sterk autobiografisch van opzet. In zijn in 1996 verschenen memoires Man en paard. Herinneringen toonde Joekes zich voor Nederlandse begrippen ongekend openhartig. Vanaf 1997 tot kort voor zijn dood- twee jaar later – schreef hij politieke columns in de Haagsche Courant.

Epiloog
Van de parlementariër Theo Joekes zijn weinig grote wapenfeiten bekend. Wel maakte de manier waarop hij 25 jaar lang politiek bedreef indruk. Als een ware acteur, die de parlementaire spelregels tot in zijn vingertoppen beheerste. Als journalist was zijn pen scherp.Hij genoot grote faam om zijn duidelijke en vaak tegendraadse opvattingen. Bondig en precies geformuleerd. Hij was erudiet en geestig, en behelpt met spotzucht, waarbij hij ook zichzelf niet spaarde. Anglofiel als hij ook was, leeft hij in het Londense Hyde Park voort in de rugleuning van een houten bank. Daarin staat gegraveerd: ‘In loving memory of Theo Joekes, 1923-1999’.